AML poza bankami — przegląd zmian regulacyjnych 2026

Jeszcze dekadę temu przeciwdziałanie praniu pieniędzy było tematem banków, a listy sankcyjne UE — problemem ich działów compliance. W 2026 r. to już nieprawda. W ciągu ośmiu tygodni tego lata regulatorzy w sześciu różnych miejscach na świecie — od Rzymu po Buenos Aires — nałożyli albo doprecyzowali obowiązki AML wobec notariuszy, księgowych, agencji nieruchomości i dealerów samochodowych. Firm, które nigdy nie widziały siebie w roli „instytucji obowiązanej".

Ten artykuł to przegląd tych zmian. Nie po to, żeby polska firma stosowała włoskie czy japońskie przepisy — tylko po to, żeby zobaczyła kierunek, w którym idzie także prawo unijne i polskie.

TL;DR — najważniejsze w 30 sekund

• Włochy: od 1.07.2026 nowe instrukcje UIF ws. zgłaszania podejrzanych operacji obejmują wprost księgowych (commercialisti), notariuszy i prawników — zgłoszenia wyłącznie przez portal Infostat-UIF.
• Niemcy: ustawa o cyfryzacji obrotu nieruchomościami (BGBl. 2026 I Nr 192, publikacja 26.06.2026) dotyka reżimu GwG wobec notariuszy i transakcji nieruchomościowych.
• Argentyna: rejestry nieruchomości stają się podmiotem zobowiązanym (Res. UIF 93/2026, wejście 8.11.2026); od 20.07.2026 obowiązują też nowe progi dla sektora motoryzacyjnego.
• Japonia: czerwcowa nowelizacja APTCP i zmiana przepisów wykonawczych — od 1.04.2027 weryfikacja tożsamości wymaga odczytu chipa karty My Number, także u pośredników nieruchomości.
• RPA: FIC opublikował 3.08.2026 Guidance Note 7B dla instytucji rozliczalnych, w tym podmiotów niefinansowych (DNFBP).
• UE: AMLA konsultuje od 13.07.2026 wspólną metodykę oceny ryzyka sektora niefinansowego; rozporządzenie AMLR (2024/1624) będzie stosowane od 10.07.2027.
• Dla polskiej firmy: to nie egzotyka. To zapowiedź tego, jak będzie wyglądał nadzór nad biurem rachunkowym, agencją nieruchomości czy kancelarią w Polsce.

1. Włochy: księgowi i notariusze w jednym systemie zgłoszeniowym

Włoska jednostka analityki finansowej (UIF przy Banca d’Italia) wydała nowe „Instrukcje dot. wykrywania i zgłaszania operacji podejrzanych" — segnalazioni di operazioni sospette, w skrócie SOS. Provvedimento podpisano 18 grudnia 2025 r., a od 1 lipca 2026 r. zastąpiło akt z 2011 r.

Zmiana ma dwa wymiary. Pierwszy jest techniczny: od 1.07.2026 wszystkie zgłoszenia idą wyłącznie przez portal telematyczny Infostat-UIF, według jednolitego schematu. Drugi jest ważniejszy — instrukcje przenoszą nacisk z liczby zgłoszeń na ich jakość i na wewnętrzną organizację podmiotu zgłaszającego. Podejrzenie trzeba uzasadnić, a nie „zgromadzić". Narzędzia AI mogą pomagać w wykrywaniu anomalii, ale walidacja pozostaje po stronie człowieka.

Kogo to obejmuje? Banki i pośredników finansowych — oczywiście. Ale również wolne zawody: księgowych i doradców (commercialisti), notariuszy oraz prawników. Włoskie biuro rachunkowe nie jest w tym systemie gościem, tylko pełnoprawnym adresatem.

Szczegóły: wpis w AML Radarze o nowych instrukcjach UIF.

2. Niemcy: cyfryzacja obrotu nieruchomościami z wątkiem AML

26 czerwca 2026 r. w niemieckim Dzienniku Ustaw (BGBl. 2026 I Nr 192, Ausfertigung 22.06.2026) opublikowano ustawę o cyfryzacji wykonywania umów dotyczących nieruchomości, sądowych zatwierdzeń czynności notarialnych oraz podatkowych zawiadomień notariuszy.

Sama nazwa brzmi jak akt czysto proceduralny. Ale w wykazie dziedzin tego aktu figuruje pozycja „Geldwäsche" — pranie pieniędzy. Oznacza to, że ustawa dotyka niemieckiego reżimu AML (Geldwäschegesetz, GwG) w obszarze, który FATF od lat wskazuje jako wysokiego ryzyka: obrót nieruchomościami i czynności notarialne.

Dokładny zakres zmian w GwG — jakie konkretnie obowiązki notariuszy się zmieniają i od kiedy — wymaga lektury tekstu regulacyjnego i nie jest jeszcze przez nas zweryfikowany. Kierunek natomiast jest czytelny: cyfryzacja obrotu nieruchomościami idzie w Niemczech w parze z przejrzystością transakcji dla celów AML. Więcej: wpis o BGBl. 2026 I Nr 192.

3. Argentyna: rejestry nieruchomości i dealerzy pojazdów

Argentyńska UIF poszła najdalej z całej szóstki, bo objęła obowiązkami podmiot, który w Europie w ogóle nie kojarzy się z compliance — rejestr nieruchomości.

Rezolucja UIF nr 93/2026, opublikowana w Boletín Oficial 10 sierpnia 2026 r., ustanawia dla rejestrów nieruchomości (Registros de la Propiedad Inmueble) pełny reżim AML/CFT oparty na ocenie ryzyka. Każdy rejestr musi zidentyfikować i ocenić własne ryzyka oraz wdrożyć system zgodności: manual prewencji, kodeks postępowania, roczny program szkoleń i wyznaczonego oficera ds. zgodności (Oficial de Cumplimiento). Rezolucja zastępuje akt z 2011 r., a od listopada 2026 r. wprowadza nowy format comiesięcznego raportu systematycznego. Wejście w życie: 8 listopada 2026 r., czyli 90 dni od publikacji.

Drugi argentyński sygnał jest cichszy, ale równie wymowny. Od 20 lipca 2026 r. obowiązują nowe progi kwotowe dla podmiotów zobowiązanych sektora motoryzacyjnego — rejestrów i dealerów pojazdów. Kwoty zindeksowano wskaźnikiem cen sektora motoryzacyjnego (IPSA), zgodnie z mechanizmem z Resolución UIF 127/2012. Konkretne wartości progów pozostają do weryfikacji w komunikacie UIF.

Zwróć uwagę na wzorzec: dealer samochodowy jako podmiot raportujący do jednostki analityki finansowej. To nie jest już wyjątek na świecie.

Szczegóły: rejestry nieruchomości jako podmiot zobowiązany i nowe progi w sektorze motoryzacyjnym.

4. Japonia: twardsza weryfikacja tożsamości, także w nieruchomościach

W czerwcu 2026 r. Japonia znowelizowała ustawę o zapobieganiu transferowi dochodów z przestępstwa (APTCP, 犯罪収益移転防止法). 26 czerwca opublikowano do konsultacji projekt zmiany rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy.

Najbardziej konkretna zmiana dotyczy sposobu potwierdzania tożsamości klienta. Komunikat JAFIC z 23 lipca 2026 r. potwierdza: od 1 kwietnia 2027 r. przy otwieraniu rachunku i innych czynnościach objętych weryfikacją tożsamości wymagane będzie m.in. odczytanie danych z chipa karty My Number. To odejście od miękkich metod zdalnej weryfikacji w stronę fizycznego odczytu chipa.

Podmiotami zobowiązanymi na gruncie APTCP są nie tylko instytucje finansowe i dostawcy usług kryptoaktywów, ale też pośrednicy nieruchomości i inne wyznaczone sektory. Japońska agencja nieruchomości, o ile dana czynność podlega weryfikacji tożsamości, również będzie musiała sprostać nowym wymogom.

Szczegóły i historia zmian: wpis o nowelizacji APTCP.

5. RPA: wytyczne dla instytucji rozliczalnych, w tym niefinansowych

Południowoafrykański Financial Intelligence Centre opublikował 12 czerwca 2026 r. projekt Guidance Note 7B do konsultacji publicznych, a 3 sierpnia 2026 r. — wersję po konsultacjach. Dokument doprecyzowuje obowiązki instytucji rozliczalnych (accountable institutions) wynikające z ustawy FIC Act.

Kluczowe dla naszego wątku jest to, kogo obejmuje pojęcie „instytucji rozliczalnej" w RPA. Nie tylko banki i sektor finansowy — również wyznaczone podmioty niefinansowe, w żargonie FATF nazywane DNFBP (designated non-financial businesses and professions: prawnicy, notariusze, agenci nieruchomości, dealerzy dóbr o wysokiej wartości, kasyna).

Ostateczna treść wytycznych i różnice względem projektu wymagają lektury PDF u źródła. Kontekst: Guidance Note 7B w AML Radarze.

6. UE i Polska: AMLA buduje metodykę dla sektora niefinansowego

Tu robi się konkretnie dla polskiego czytelnika.

13 lipca 2026 r. AMLA — nowy unijny organ ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy — rozpoczęła konsultacje projektu standardów wprowadzających wspólną metodykę oceny ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, którą wszyscy unijni nadzorcy sektora niefinansowego będą stosować. Cel: żeby podobne firmy były oceniane tak samo niezależnie od kraju działania.

Metodyka ma być proporcjonalna. Kancelaria prawna, agencja nieruchomości i klub sportowy dostaną różne zestawy danych do raportowania; mniejsze podmioty raportują mniej, a nadzorcy w pierwszej kolejności sięgają po dane, które już mają. Podmiot wypełnia wyłącznie ankietę właściwą dla swojej działalności. Wysłuchanie publiczne zaplanowano na 10 września 2026 r., a stosowanie metodyki — od 31 grudnia 2028 r.

Ta metodyka nie wisi w próżni. Rozporządzenie AMLR (UE) 2024/1624 — unijny single rulebook AML — będzie stosowane od 10 lipca 2027 r. i harmonizuje katalog instytucji obowiązanych oraz środki należytej staranności w całej Unii. Czym dokładnie jest AMLA i co zmieni dla polskich firm, wyjaśniamy w artykule AMLA — nowy unijny organ AML.

Wniosek jest prosty: unijny nadzorca projektuje dziś narzędzia oceny ryzyka dla podmiotów spoza finansów, bo zakłada, że będzie miał kogo oceniać. Kontekst: konsultacje AMLA w AML Radarze.

7. Sześć jurysdykcji, jeden wzorzec

Zestawmy to w tabeli, bo dopiero wtedy widać, że to nie zbiór przypadków.

Powtarzają się trzy branże: nieruchomości, wolne zawody prawnicze i księgowość. Dokładnie te, które w Polsce już dziś figurują w katalogu instytucji obowiązanych z art. 2 ust. 1 ustawy z 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Różnica polega na tym, że gdzie indziej regulatorzy przechodzą właśnie od katalogu do egzekwowania — jednolite formularze, obowiązkowe portale, metodyki oceny ryzyka, twarda weryfikacja tożsamości.

8. Co to znaczy dla firmy w Polsce

Trzy rzeczy. Żadna z nich nie wymaga czekania na nowe przepisy.

Po pierwsze — sprawdź, czy jesteś instytucją obowiązaną. Jeśli prowadzisz biuro rachunkowe, pośredniczysz w obrocie nieruchomościami, jesteś notariuszem albo doradcą podatkowym, prawdopodobnie jesteś nią od lat. Praktyczne konsekwencje opisujemy osobno dla biur rachunkowych i doradców podatkowych oraz dla pośredników w obrocie nieruchomościami.

Po drugie — pamiętaj, że obowiązek sankcyjny to osobna sprawa. AML i sankcje to dwa różne reżimy prawne. Obowiązki AML mają tylko instytucje obowiązane. Obowiązek sprawdzania kontrahentów wobec unijnych list sankcyjnych — wynikający wprost z rozporządzeń Rady (UE) nr 269/2014 i 833/2014 — ma każda firma prowadząca działalność w UE, niezależnie od branży. Kto konkretnie i dlaczego, wyjaśniamy w przewodniku czy moja firma musi prowadzić sanction screening. Różnice między oboma reżimami rozbieramy w artykule AML a sankcje — czym się różnią.

Po trzecie — traktuj rok 2027 jako termin, nie jako odległą przyszłość. AMLR stosowany od 10 lipca 2027 r., metodyka AMLA od końca 2028 r. Jeśli Twoja firma dopiero będzie budować procedurę, ocenę ryzyka i rejestr weryfikacji, to jest dobry moment. Wdrożenie robione pod presją kontroli kosztuje wielokrotnie więcej niż zrobione spokojnie.

Moim zdaniem najgorsza strategia to czekanie na pismo z urzędu. W żadnej z sześciu opisanych jurysdykcji regulator nie zaczął od ostrzeżenia — zaczął od terminu.

9. Skąd brać bieżące sygnały

Wszystkie zmiany opisane wyżej pochodzą z AML Radaru Sanqto — sekcji, w której monitorujemy komunikaty jednostek analityki finansowej i regulatorów z kilkunastu jurysdykcji i opisujemy je po polsku, ze wskazaniem, czy dana zmiana dotyka podmiotów spoza sektora finansowego.

Radar nie zastąpi doradcy prawnego. Zastąpi natomiast przeglądanie siedmiu stron rządowych w czterech językach.

10. Jak Sanqto może pomóc

Sanqto to oprogramowanie do screeningu sankcyjnego dla firm spoza sektora finansowego — biur rachunkowych, agencji nieruchomości, kancelarii, biur podróży czy firm leasingowych. System instalujemy w sieci klienta (on-premise), więc dane kontrahentów nie opuszczają Twojej infrastruktury, a każda weryfikacja jest automatycznie dokumentowana i tworzy ślad audytowy z wynikiem MATCH, POSSIBLE albo CLEAR. Do tego dochodzi pakiet dokumentów wdrożeniowych — polityka, instrukcja stanowiskowa, rejestr trafień, ocena ryzyka — oraz szkolenie z certyfikacją dla osoby wyznaczonej do compliance. Sprawdź, jak to wygląda w Twojej branży: biura rachunkowe, nieruchomości, kancelarie.

11. Podstawa prawna i źródła

• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1624 z dnia 31 maja 2024 r. (AMLR — single rulebook), stosowane co do zasady od 10 lipca 2027 r. — CELEX 32024R1624
• Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1640 (AMLD6) — CELEX 32024L1640
• AMLA — konsultacje metodyki oceny ryzyka sektora niefinansowego (start 13.07.2026, wysłuchanie 10.09.2026) — amla.europa.eu
• Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz.U. 2023 poz. 1124 t.j.) — ISAP
• Rozporządzenie Rady (UE) nr 269/2014 — CELEX 32014R0269
• Rozporządzenie Rady (UE) nr 833/2014 — CELEX 32014R0833
• Włochy — UIF, instrukcje ws. SOS (provvedimento z 18.12.2025, w mocy od 1.07.2026) — uif.bancaditalia.it
• Niemcy — BGBl. 2026 I Nr 192 (publikacja 26.06.2026) — recht.bund.de
• Argentyna — Resolución UIF N.º 93/2026 (Boletín Oficial 10.08.2026, w mocy od 8.11.2026) — boletinoficial.gob.ar
• Argentyna — progi sektora motoryzacyjnego (od 20.07.2026, mechanizm z Res. UIF 127/2012) — argentina.gob.ar/uif/noticias
• Japonia — JAFIC, nowelizacja APTCP i przepisy wykonawcze (weryfikacja tożsamości od 1.04.2027) — npa.go.jp/sosikihanzai/jafic
• RPA — FIC, Guidance Note 7B (web notice 3.08.2026) — fic.gov.za

Informacja, nie porada prawna. Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na dzień: 2026-08-20. Opisane akty prawa obcego przedstawiono wyłącznie jako ilustrację trendu regulacyjnego — nie stosują się one bezpośrednio do firm działających w Polsce. Konkretne obowiązki Twojej firmy zależą od profilu działalności i wymagają indywidualnej oceny — w razie wątpliwości skonsultuj się z prawnikiem lub doradcą compliance.