Jakie sankcje obowiązują wobec Rosji i co to oznacza dla Twojej firmy?

Sankcje wobec Rosji to jeden z najszerszych reżimów ograniczeń gospodarczych, jakie Unia Europejska kiedykolwiek nałożyła — a Twoja firma jest nimi objęta z mocy prawa, niezależnie od tego, czy handlujesz bezpośrednio z rosyjskim partnerem, czy tylko korzystasz z rosyjskich surowców lub usług. Jeśli trafił tu do Ciebie pytanie od prawnika, banku albo spedytora — ten artykuł wyjaśnia, czego dotyczą sankcje UE, USA i ONZ wobec Rosji, które z nich obowiązują polskie firmy i co konkretnie musisz zrobić.

Lista sankcyjna UE wobec Rosji rośnie z każdym kolejnym pakietem. Znajomość jej zawartości przestała być domeną tylko banków i wielkich korporacji — dziś dotyczy też biur podróży, agencji nieruchomości, firm leasingowych i dostawców oprogramowania.

TL;DR — najważniejsze w 60 sekund

• Unia Europejska uchwaliła do tej pory 20 pakietów sankcji wobec Rosji, ostatni w kwietniu 2026 r.¹ — każda polska firma objęta jest tymi przepisami bezpośrednio, bez żadnych wyjątków dla MŚP.²
• Sankcje dzielą się na dwa typy: osobowe (zamrożenie aktywów konkretnych osób i podmiotów figurujących na liście UE) i sektorowe (embargo na określone towary, usługi, energię i transport).
• Eksport wielu kategorii towarów do Rosji jest całkowicie zakazany lub wymaga specjalnej licencji — zakaz dotyczy nie tylko bezpośrednich eksporterów, ale też pośredników i spedytorów.
• Polskie firmy rozliczające się w dolarach lub mające kontrahentów w USA muszą dodatkowo uwzględniać listę SDN prowadzoną przez OFAC (Office of Foreign Assets Control, U.S. Department of the Treasury).³
• Naruszenie sankcji wiąże się z karą finansową do 20 000 000 zł nakładaną przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej⁴; od 2024 r. dyrektywa (UE) 2024/1226 wprowadza też odpowiedzialność karną.⁵
• Aby sprawdzić obowiązki Twojej firmy, wystarczą dwa kroki: weryfikacja kontrahenta na liście skonsolidowanej UE i sprawdzenie, czy Twój towar lub usługa są objęte embargiem.
• Polska lista sankcyjna prowadzona przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych (MSWiA) uzupełnia listę UE — obydwie obowiązują jednocześnie.⁶

Skąd wzięły się sankcje wobec Rosji — krótkie tło

Pierwsze sankcje UE wobec Rosji pojawiły się wiosną 2014 r., bezpośrednio po aneksji Krymu. 17 marca 2014 r. Rada UE przyjęła Rozporządzenie nr 269/2014 — zestaw sankcji osobowych nakierowanych na konkretne osoby i podmioty zamieszane w działania podważające integralność terytorialną Ukrainy.² Cztery miesiące później, 31 lipca 2014 r., weszło w życie Rozporządzenie nr 833/2014 — to już sankcje sektorowe, obejmujące określone kategorie towarów i technologii.⁷

24 lutego 2022 r., po pełnowymiarowej inwazji Rosji na Ukrainę, eskalacja sankcji przybrała bezprecedensowy zakres. Kolejne pakiety były przyjmowane w trybie przyspieszonym — każdy rozszerzał listy objętych podmiotów lub zakres embarga. Do maja 2026 r. UE uchwaliła łącznie 20 pakietów sankcji, a ostatni z nich wszedł w życie 23 kwietnia 2026 r.¹

Polska odpowiedziała osobnym aktem krajowym: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz.U. 2022 poz. 835)⁸ wprowadziła krajową listę sankcyjną i krajowy system kar. Sankcje to żywy, rozszerzający się system — firma, która sprawdziła kontrahenta rok temu, musi sprawdzić go ponownie.

Trzy reżimy sankcji wobec Rosji — porównanie

Nie wszystkie sankcje wobec Rosji są tym samym. Istnieją trzy odrębne systemy, które różnią się organem nakładającym ograniczenia, podstawą prawną i zakresem obowiązywania dla polskich firm. Poniższa tabela pokazuje, który reżim dotyczy Cię bezpośrednio.

Polska firma w pierwszej kolejności stosuje listę UE — to najszerszy i najważniejszy reżim. Lista ONZ i lista MSWiA są uzupełniające lub implementowane przez prawo UE. OFAC pojawia się osobno, gdy Twoja transakcja ma tzw. US nexus.

Sankcje UE — co obowiązuje polskie firmy

Rozporządzenia UE mają bezpośrednie stosowanie w każdym państwie członkowskim — nie wymagają implementacji do prawa krajowego i obowiązują od dnia wejścia w życie.⁹ Dla Twojej firmy oznacza to jedno: nie możesz zasłaniać się tym, że „w Polsce nie uchwalono osobnej ustawy".

Sankcje UE wobec Rosji opierają się na dwóch filarach. Rozporządzenie 269/2014 reguluje sankcje osobowe: zamrożenie wszystkich środków finansowych i zasobów gospodarczych należących do podmiotów figurujących w Załączniku I — zakaz nie tylko posiadania, ale też bezpośredniego lub pośredniego udostępniania takich zasobów.² Rozporządzenie 833/2014 reguluje sankcje sektorowe: embargo na towary i technologie podwójnego zastosowania, zakazy w usługach, ograniczenia w transporcie i energetyce.⁷

Skonsolidowana lista UE obejmuje ponad 2500 indywidualnych wpisów (stan po 18. pakiecie, lipiec 2025) — a kolejne pakiety konsekwentnie tę liczbę powiększają.¹⁴ Dlatego jednorazowa weryfikacja nie wystarczy.

Szczegółowe omówienie poszczególnych pakietów i ich wpływu na Twoją firmę znajdziesz w artykule Ile jest pakietów sankcji UE wobec Rosji i co zmieniają?. Czym jest sama lista sankcyjna i jak wygląda wpis — wyjaśnia artykuł Czym jest lista sankcyjna i dlaczego dotyczy Twojej firmy?

Sankcje USA (OFAC) — kiedy polska firma musi je uwzględnić

OFAC to Office of Foreign Assets Control, U.S. Department of the Treasury³ — instytucja, która prowadzi SDN List (Specially Designated Nationals and Blocked Persons) i egzekwuje sankcje USA. Nie jest to prawo UE ani polskie prawo. Obowiązuje na zasadzie eksterytorialności: OFAC może pociągnąć do odpowiedzialności firmy spoza USA, jeśli dana transakcja ma tzw. US nexus — rozliczenie w dolarach, udział US person (obywatela lub rezydenta USA lub firmy zarejestrowanej w USA) albo towary z komponentem pochodzenia amerykańskiego.

Dla polskiej firmy, która nie rozlicza się w USD i nie ma kontrahentów w USA, ryzyko OFAC jest marginalne. Jednak firmy z globalnym łańcuchem dostaw lub transakcjami walutowymi w dolarach powinny monitorować SDN List niezależnie od listy UE. Nawet jeśli Twój bezpośredni kontrahent nie jest na liście OFAC, bank korespondent rozliczający transakcję w USD może zablokować płatność z ostrożności.

Lista sankcyjna ONZ — hierarchia reżimów

Rada Bezpieczeństwa ONZ dysponuje własnymi mechanizmami sankcyjnymi (Security Council Sanctions Committees), które tworzą podstawę dla sankcji wielostronnych. UE implementuje decyzje Rady Bezpieczeństwa przez własne rozporządzenia i jednocześnie prowadzi własną, szerzej zakrojoną listę — obejmującą podmioty wyznaczone autonomicznie przez UE, niekoniecznie figurujące na liście ONZ.¹¹

Praktyczne znaczenie dla Twojej firmy: lista UE idzie dalej niż lista ONZ. Weryfikując kontrahenta na liście skonsolidowanej UE, automatycznie uwzględniasz też osoby objęte sankcjami ONZ. Nie ma potrzeby sprawdzania obu list osobno — pod warunkiem że jesteś na bieżąco z aktualną listą UE.

Sankcje sektorowe — embargo na towary i usługi

Poza listami podmiotów istnieje drugie, równie ważne ramię sankcji: zakazy i ograniczenia dotyczące konkretnych towarów i usług. Nawet jeśli Twój kontrahent nie figuruje na żadnej liście sankcyjnej, sama transakcja może być zakazana. Podstawa prawna to przede wszystkim Rozporządzenie 833/2014 i jego kolejne nowelizacje dodawane przez kolejne pakiety.⁷

Towary objęte embargiem są wymienione po kodach CN (Nomenklatura Scalona) w załącznikach do rozporządzeń — to precyzyjny mechanizm techniczny, który pozwala jednoznacznie ustalić, czy konkretny produkt podlega zakazowi.¹⁵

Szczegółowe omówienie listy towarów zakazanych znajdziesz w artykule Embargo na Rosję — jakie towary i usługi są zakazane.

Jakie kategorie towarów objęte są embargiem

Zakres embarga jest szeroki i obejmuje kilka wyraźnych kategorii. Rozporządzenie 833/2014 zakazuje sprzedaży, dostawy, przekazywania lub wywozu — bezpośrednio lub pośrednio — towarów i technologii podwójnego zastosowania (dual-use), które mogą być użyte do celów wojskowych lub przez wojskowego użytkownika końcowego.⁷ Zakaz dotyczy zarówno eksportu do Rosji, jak i świadczenia usług technicznych i finansowych powiązanych z takimi towarami.

Kolejne pakiety rozszerzyły embargo o dalsze kategorie:

• Zaawansowane technologie — elektronika, komponenty półprzewodnikowe, drony, elementy systemów nawigacyjnych
• Towary luksusowe — zdefiniowane wartościowo w załącznikach do rozporządzenia 833/2014; konkretny próg wartościowy i katalog towarów weryfikuj w tekście skonsolidowanym rozporządzenia na EUR-Lex
• Technologie wojskowe i sprzęt obronny — całkowity zakaz eksportu
• Surowce energetyczne — zakaz importu ropy, produktów naftowych i gazu ziemnego z Rosji do UE (zakaz importu, kierunek odwrotny do powyższych)
• Stal i żelazo — zakaz importu rosyjskich produktów metalurgicznych do UE

Aby sprawdzić, czy Twój konkretny towar jest objęty zakazem: znajdź kod CN produktu, a następnie zweryfikuj go w bazie TARIC (narzędzie Komisji Europejskiej dostępne pod adresem https://ec.europa.eu/taxation_customs/dds2/taric/taric_consultation.jsp¹⁶) lub w tekście skonsolidowanym rozporządzenia 833/2014 na EUR-Lex. Lista towarów rozszerza się z każdym nowym pakietem sankcji — weryfikacja przeprowadzona rok temu może być już nieaktualna.

Zakazy w usługach

Embargo sektorowe obejmuje nie tylko towary — ograniczenia dotyczą też szerokiego zakresu usług. Artykuł 5n Rozporządzenia 833/2014 reguluje zakaz świadczenia szeregu usług na rzecz rządu rosyjskiego i podmiotów z siedzibą w Rosji.¹⁷

Zakazy w usługach obejmują m.in.:

• Transport: zakaz wjazdu rosyjskich ciężarówek i naczep na terytorium UE oraz zakaz obsługi rosyjskich statków w portach UE¹⁸
• Usługi doradcze, zarządcze i PR: zakaz świadczenia usług doradztwa biznesowego, rachunkowości, public relations i podobnych na rzecz podmiotów rosyjskich¹⁷
• IT i oprogramowanie: zakaz sprzedaży i transferu oprogramowania do zarządzania przedsiębiorstwem i oprogramowania do projektowania przemysłowego¹⁷
• Usługi prawne: zakaz dotyczy pewnych kategorii usług doradztwa prawnego — z wyjątkami dotyczącymi reprezentacji przed sądami i dostępu do wymiaru sprawiedliwości; szczegóły wyłączeń określa FAQ DG FISMA do art. 5n (finance.ec.europa.eu/publications/provision-services_en)¹⁷

Jeśli prowadzisz biuro podróży, pamiętaj że zakaz obsługi rosyjskich linii lotniczych i zamknięcie przestrzeni powietrznej UE dla rosyjskich przewoźników ma bezpośredni wpływ na Twoją działalność. Więcej o specyfice branży turystycznej w kontekście sankcji: Sanction screening dla biur podróży.

Oświadczenie o nieobchodzeniu sankcji — nowy obowiązek eksportera

Od 11. pakietu sankcji, przyjętego 23 czerwca 2023 r., eksporterzy z UE mają dodatkowy obowiązek: uzyskanie od kupującego pisemnego oświadczenia, że określone towary nie zostaną reeksportowane do Rosji ani Białorusi. Podstawa prawna to art. 12g Rozporządzenia 833/2014, wprowadzony przez 11. pakiet jako narzędzie przeciwdziałania obejściu sankcji.¹⁹²⁰

Obowiązek dotyczy eksportu określonych towarów — w szczególności towarów dual-use i pozycji z listy Common High Priority Items — do krajów trzecich.[^src28]

Praktyczne znaczenie: jeśli eksportujesz do krajów, które ze względu na swoje powiązania handlowe z Rosją stwarzają ryzyko obejścia sankcji, masz obowiązek uzyskać i przechować takie oświadczenie. Brak oświadczenia to naruszenie obowiązku proceduralnego — odpowiedzialność ponosi eksporter.

Więcej o ryzyku tranzytowym i krajach pośredniczących: Omijanie sankcji przez kraje trzecie — ryzyko dla eksporterów.

Polska lista sankcyjna MSWiA — co to jest i jak się ma do listy UE

Oprócz listy skonsolidowanej UE Polska prowadzi własną, krajową listę sankcyjną. Jest ona prowadzona przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych — na podstawie Ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz.U. 2022 poz. 835).⁸⁶ Minister wydaje decyzje o wpisaniu na listę i wykreśleniu z niej.

Relacja do listy UE jest prosta: lista UE obowiązuje Twoją firmę zawsze i bezpośrednio. Polska lista MSWiA to uzupełnienie — wpisuje się na nią podmioty, wobec których zastosowano środki ograniczające na mocy tej ustawy, a które mogą nie figurować jeszcze na liście UE. Obie listy obowiązują jednocześnie, więc firma powinna weryfikować kontrahenta na obydwu.

Aktualna lista dostępna jest na stronie gov.pl/web/mswia/lista-osob-i-podmiotow-objetych-sankcjami¹³. Liczba wpisów nie jest podawana zbiorczo — aktualna pełna lista dostępna bezpośrednio na stronie MSWiA.

Porównanie wszystkich list sankcyjnych (UE, ONZ, OFAC, MSWiA) w jednym miejscu znajdziesz w artykule Listy sankcyjne UE, ONZ, OFAC i MSWiA — czym się różnią i jak je sprawdzać.

Co konkretnie musi zrobić Twoja firma — 5 kroków

Poniżej opisane kroki to minimalny zakres działań compliance dla firmy, która handluje z podmiotami spoza UE lub handluje towarami mogącymi podlegać ograniczeniom. Wykonanie ich i udokumentowanie znacząco zmniejsza ryzyko prawne.

Krok 1 — Sprawdź, czy Twoi kontrahenci figurują na liście sankcyjnej UE

Plik skonsolidowanej listy finansowych sankcji UE dostępny jest na stronie DG FISMA Komisji Europejskiej: https://webgate.ec.europa.eu/fsd/fsf#!/files¹⁰. Możesz też korzystać z interaktywnej mapy sankcji pod adresem sanctionsmap.eu.

Nie sprawdzaj wyłącznie nazwy bezpośredniego kontrahenta — sprawdź też jego właścicieli. Jeśli podmiot jest w ponad 50% własnością osoby lub firmy figurującej na liście sankcyjnej, sam ten podmiot jest automatycznie traktowany jak objęty sankcjami.²¹ Ta zasada dotyczy też pośrednich powiązań własnościowych.

Więcej o tym, jak korzystać z listy sankcyjnej krok po kroku: Czym jest lista sankcyjna i dlaczego dotyczy Twojej firmy?.

Krok 2 — Sprawdź, czy towary lub usługi są objęte embargiem

Znajdź kod CN swojego towaru i sprawdź, czy figuruje w załącznikach do Rozporządzenia 833/2014 i jego nowelizacji. Narzędzie TARIC (Komisja Europejska)¹⁶ pozwala sprawdzić ograniczenia handlowe powiązane z konkretnym kodem celnym. Jeśli świadczysz usługi — sprawdź listę zakazanych kategorii usług z art. 5n Rozporządzenia 833/2014.¹⁷

Krok 3 — Jeśli eksportujesz do krajów trzecich, sprawdź ryzyko obejścia sankcji

Komisja Europejska wskazuje na ryzyko obejścia sankcji przez kraje trzecie z utrzymującą się, szczególnie wysoką ekspozycją na reeksport do Rosji.²² Jeśli eksportujesz określone towary do takich krajów, masz obowiązek uzyskać oświadczenie o nieobchodzeniu sankcji na podstawie art. 12g Rozporządzenia 833/2014.²⁰ Przechowuj to oświadczenie razem z dokumentacją transakcji.

Krok 4 — Wdróż regularną procedurę sanction screening

Jednorazowe sprawdzenie nie wystarczy — listy sankcyjne są aktualizowane po każdym nowym pakiecie, a pakiety wchodziły w 2022–2026 r. nawet kilkakrotnie rocznie. Ustal minimalną częstotliwość weryfikacji: przy każdej nowej transakcji oraz po każdym nowym pakiecie sankcji. Automatyzacja tego procesu znacząco zmniejsza ryzyko przeoczenia.

Jeśli nie wiesz, czy Twoja firma ma w ogóle obowiązek prowadzenia sanction screening, przeczytaj: Czy moja firma musi prowadzić sanction screening?

Krok 5 — Udokumentuj weryfikację i przechowuj rejestr

Dokumentacja to Twój dowód należytej staranności w razie kontroli lub postępowania. Rejestruj: datę weryfikacji, źródło (nazwa i data listy), wynik (brak trafienia lub trafienie), osobę odpowiedzialną za weryfikację i decyzję. Ustawa AML z dnia 1 marca 2018 r. (dla instytucji obowiązanych w rozumieniu tej ustawy) wskazuje 5-letni obowiązek przechowywania dokumentacji od zakończenia stosunków gospodarczych (art. 49).²³ Nawet jeśli Twoja firma nie jest instytucją obowiązaną w rozumieniu ustawy AML, utrzymanie analogicznego okresu retencji jest rozsądną praktyką compliance.

Kary za naruszenie sankcji wobec Rosji

Naruszenie sankcji to nie tylko ryzyko reputacyjne — to konkretne konsekwencje finansowe i, od 2024 r., odpowiedzialność karna. Poniższa tabela pokazuje główne rodzaje naruszeń i związane z nimi sankcje.

Dyrektywa (UE) 2024/1226 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 kwietnia 2024 r.⁵ nakłada na państwa UE obowiązek wprowadzenia odpowiedzialności karnej za umyślne naruszenia sankcji. Termin implementacji upłynął 20 maja 2025 r.²⁵ W Polsce trwa proces legislacyjny — projekt implementacyjny jest w toku (stan prawny: maj 2026).

Odpowiedzialność karna dotyczy osób fizycznych — a więc może obejmować bezpośrednio członków zarządu lub właścicieli firm, jeśli naruszenie sankcji nastąpiło wskutek ich decyzji lub zaniechania. Organem nakładającym karę pieniężną administracyjną jest Szef Krajowej Administracji Skarbowej (art. 6 ust. 2 ustawy z 13.04.2022)⁴²⁶. GIIF (Generalny Inspektor Informacji Finansowej) pełni rolę organu AML — nie jest głównym organem kontrolnym w zakresie naruszeń sankcji dla firm spoza sektora finansowego.²⁷

Szczegółową analizę kar, w tym odpowiedzialności zarządu i porównanie reżimów karnych w UE, znajdziesz w artykule Jakie kary grożą za naruszenie sankcji w Polsce i UE?. O stanie implementacji dyrektywy 2024/1226 w dziewięciu krajach UE czytaj: Transpozycja Dyrektywy 2024/1226 — 9 krajów UE.

Czy sankcje wobec Rosji są skuteczne?

To pytanie, które wielu czytelników zadaje sobie w tle — i warto na nie krótko odpowiedzieć. Ocena skuteczności sankcji jest złożona i zależy od przyjętego kryterium. W krótkim terminie Rosja stosowała rozmaite mechanizmy adaptacyjne: handel przez kraje pośredniczące, alternatywne łańcuchy dostaw, shadow fleet w żegludze. W długim terminie izolacja technologiczna, utrudniony dostęp do zaawansowanych komponentów i trudności z finansowaniem mają realne konsekwencje gospodarcze.

Ważniejsze z perspektywy Twojej firmy jest jednak inne zdanie: skuteczność systemu sankcji zależy m.in. od tego, czy firmy go przestrzegają. Każda transakcja z objętym podmiotem lub zakazanym towarem osłabia system i — co istotne z perspektywy Twojego ryzyka — stanowi naruszenie prawa niezależnie od politycznej oceny skuteczności sankcji. Obowiązek prawny istnieje niezależnie od tego, co sądzisz o skuteczności sankcji jako instrumentu polityki zagranicznej.

Jak Sanqto może pomóc

Sanqto to oprogramowanie do sanction screening instalowane w infrastrukturze Twojej firmy — dane nie opuszczają Twoich serwerów. System automatycznie weryfikuje kontrahentów na listach UE, ONZ, OFAC i MSWiA i zwraca wynik w trzech stanach: MATCH, POSSIBLE lub CLEAR, w czasie poniżej 30 ms. Do każdej weryfikacji generowany jest wpis w rejestrze trafień — gotowy do przedstawienia podczas kontroli. W pakiecie wdrożeniowym znajdziesz też politykę sankcyjną, instrukcje stanowiskowe i wzory oświadczeń eksportowych. Jeśli chcesz zobaczyć, jak to wygląda w praktyce dla firmy z Twojej branży, zacznij od strony dla biur podróży i OTA.

Często zadawane pytania

Czy mała firma musi przestrzegać sankcji wobec Rosji?

Tak. Rozporządzenia UE nie wprowadzają żadnego progu minimalnego dla wielkości firmy ani wartości transakcji — stosują się do wszystkich podmiotów na terytorium UE.² Artykuł 2 ust. 1 Rozporządzenia 269/2014 dotyczy każdego, kto na terytorium UE posiada, kontroluje lub udostępnia środki finansowe lub zasoby gospodarcze podmiotom objętym sankcjami.

Jak sprawdzić, czy mój kontrahent jest na liście sankcyjnej?

Przejdź na stronę DG FISMA Komisji Europejskiej i pobierz aktualny plik skonsolidowanej listy finansowych sankcji: https://webgate.ec.europa.eu/fsd/fsf#!/files¹⁰. Możesz też skorzystać z wyszukiwarki EU Sanctions Map (sanctionsmap.eu). Pamiętaj o regule 50% własności — jeśli właściciel podmiotu figuruje na liście, podmiot też jest objęty sankcjami.²¹

Czy sankcje wobec Rosji dotyczą zakupu rosyjskiego oprogramowania?

Tak. Artykuł 5n Rozporządzenia 833/2014 wprowadza zakaz sprzedaży i transferu oprogramowania do zarządzania przedsiębiorstwem i oprogramowania do projektowania przemysłowego — dotyczy to zarówno eksportu, jak i zakupu od podmiotów rosyjskich.¹⁷

Co grozi firmie za nieumyślne naruszenie sankcji?

Ustawa z 13.04.2022 przewiduje kary pieniężne niezależnie od umyślności — kluczowa jest należyta staranność (due diligence). Jeśli firma udokumentuje, że przeprowadziła weryfikację zgodnie z dostępnymi listami, ryzyko kary administracyjnej jest niższe, choć nie zerowe. Dyrektywa 2024/1226 wprowadza wyraźne rozróżnienie między naruszeniem umyślnym a naruszeniem z niedbalstwa na potrzeby kwalifikacji karnej.⁵

Czy sankcje wobec Rosji dotyczą też importu z Rosji?

Tak — zakaz dotyczy obu kierunków. Rozporządzenie 833/2014 zabrania importu do UE m.in. ropy naftowej, produktów naftowych, stali i żelaza z Rosji.⁷ Sankcje nie są jednostronne — obejmują zarówno eksport do Rosji, jak i import z Rosji.

Czy muszę sprawdzać kontrahentów co miesiąc?

Nie ma ustawowego wymogu miesięcznej weryfikacji, ale listy sankcyjne są aktualizowane kilkukrotnie w roku. Rekomendowana praktyka to weryfikacja przy każdej nowej transakcji oraz niezwłocznie po wejściu w życie każdego nowego pakietu sankcji. Automatyczny sanction screening eliminuje konieczność ręcznego śledzenia aktualizacji.

Czy OFAC dotyczy polskiej firmy, która nie rozlicza się w USD?

Przy braku US nexus (brak transakcji w USD, brak US person, brak towarów z komponentem US-origin) ryzyko bezpośredniego zastosowania przepisów OFAC jest marginalne. Firmy z globalnym łańcuchem dostaw, transakcjami walutowymi lub kontrahentami powiązanymi z USA powinny jednak monitorować SDN List niezależnie.¹²

Podstawa prawna

Stan prawny na dzień: 2026-05-20.

• Rozporządzenie Rady (UE) nr 269/2014 z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających — CELEX 32014R0269

• Rozporządzenie Rady (UE) nr 833/2014 z dnia 31 lipca 2014 r. dotyczące środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie — CELEX 32014R0833

• Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz.U. 2022 poz. 835) — ISAP / ELI

• Dyrektywa (UE) 2024/1226 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 kwietnia 2024 r. w sprawie definicji przestępstw i kar w odniesieniu do naruszenia środków ograniczających Unii i ułatwiania takich naruszeń — CELEX 32024L1226

• Projekt implementacji dyrektywy 2024/1226 w Polsce — duża ustawa sankcyjna (UC92) — projekt implementacyjny w toku procesu legislacyjnego (stan: maj 2026); śledź postęp także na legislacja.rcl.gov.pl

• Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu — ELI — art. 49 (okres przechowywania dokumentacji)

• DG FISMA — strona sankcji wobec Rosji: finance.ec.europa.eu — chronologia pakietów, FAQ, pliki list

• OFAC SDN List: ofac.treasury.gov

• Polska lista sankcyjna MSWiA: gov.pl/web/mswia

Footnotes

Informacja, nie porada prawna. Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na dzień: 2026-05-20. Konkretne obowiązki Twojej firmy zależą od profilu działalności i wymagają indywidualnej oceny — w razie wątpliwości skonsultuj się z prawnikiem lub doradcą compliance.