Transpozycja Dyrektywy 2024/1226 — 9 krajów UE, które wdrożyły na czas
Tylko 9 z 27 krajów UE wdrożyło Dyrektywę 2024/1226 do 20 maja 2025. Sprawdź, jakie kary za naruszenie sankcji obowiązują w Holandii, Szwecji, Litwie i 6 innych.

20 maja 2025 r. minął termin transpozycji Dyrektywy (UE) 2024/1226 — aktu, który po raz pierwszy ujednolica w całej Unii kary karne za naruszenie sankcji. Do tego dnia obowiązek wykonało 9 z 27 państw członkowskich. Polska — nie. 24 lipca 2025 r. Komisja Europejska wszczęła postępowanie naruszeniowe wobec 18 krajów, w tym Warszawy.1 Dla firmy, która sprzedaje za granicę, ma oddział w Sztokholmie albo kontrahenta z Wilna, oznacza to jedno: to samo naruszenie sankcji jest dziś karane inaczej w każdym kraju UE — a w 9 z nich kara jest już skonkretyzowana, surowa i obowiązuje.
TL;DR
- 9 krajów wdrożyło Dyrektywę 2024/1226 przed lub krótko po terminie: Szwecja, Holandia, Dania, Estonia, Finlandia, Łotwa, Litwa, Słowacja, Luksemburg.2
- Maksymalna kara więzienia: 6 lat (Szwecja, Holandia, Dania, Finlandia, Litwa) lub 5 lat (Estonia, Łotwa, Słowacja).
- Maksymalna grzywna dla firmy z publicznie podanymi widełkami: 10 mln SEK w Szwecji (~900 tys. EUR) i 870 tys. EUR w Holandii.
- Tylko 2 kraje dotrzymały dokładnie terminu UE (20 maja 2025): Estonia i Finlandia.
- Polska, Niemcy, Francja, Włochy, Hiszpania, Czechy i 12 innych krajów są w postępowaniu naruszeniowym KE.1
- Praktyczna implikacja: jeżeli prowadzisz sprzedaż lub oddział w którymkolwiek z tej 9-tki, kara grozi już dziś — nie po polskim UC92 („dużej ustawie sankcyjnej").
Dlaczego tylko 9 z 27
Termin transpozycji Dyrektywy 2024/1226 — czyli wprowadzenia jej do prawa krajowego — wyznaczono na 20 maja 2025 r. Komisja Europejska monitorowała zgłoszenia państw członkowskich i 24 lipca 2025 r. ogłosiła pierwszy pakiet postępowań naruszeniowych: skierowała upomnienia (letters of formal notice) do 18 z 27 państw.1
Reszta — Szwecja, Holandia, Dania, Estonia, Finlandia, Łotwa, Litwa, Słowacja i Luksemburg — uniknęła postępowania. Każdy z tych krajów poszedł inną drogą.
Dwa modele transpozycji powtarzają się najczęściej:
- Nowelizacja kodeksu karnego — sześć państw zmieniło istniejące przepisy o przestępstwach gospodarczych (Dania, Estonia, Finlandia, Łotwa, Litwa, Słowacja).
- Nowa ustawa lub osobny akt — Szwecja przyjęła odrębną ustawę o sankcjach międzynarodowych (SFS 2025:327).3
Holandia i Luksemburg poszły trzecią drogą — uznały, że istniejące przepisy już realizują wymogi dyrektywy i nie potrzebują nowych ustaw.4
To nie jest tylko ciekawostka prawnoporównawcza. Dla polskiej firmy, która ma kontrahentów w którymś z tych dziewięciu krajów, oznacza to bardzo konkretną rzecz. Twoja transakcja, która w Polsce podlega — póki co — wyłącznie karze administracyjnej z ustawy z 13 kwietnia 2022 r., w Sztokholmie podlega odpowiedzialności karnej z górnym pułapem 6 lat dla osoby zarządzającej.
Najsurowsze kary — 6 lat więzienia i sankcje finansowe
Z dziewięciu krajów pięć ustawiło maksymalną karę więzienia dla osób fizycznych na 6 lat: Szwecja, Holandia, Dania, Finlandia i Litwa. Pozostałe trzy (Estonia, Łotwa, Słowacja) zatrzymały się na 5 latach. To są pułapy dla najpoważniejszych naruszeń — czynów umyślnych, w grupie zorganizowanej, w skali znaczącej kwotowo.
1. Holandia — 6 lat więzienia, 870 tys. EUR dla firmy
Holandia ma dziś najlepiej skonkretyzowane widełki finansowe spośród wszystkich dziewięciu. Nie potrzebowała nowej ustawy — Sanctiewet 1977 i Wet op de economische delicten (Economic Offences Act) już spełniały wymogi dyrektywy.4 Notyfikacja do Komisji nastąpiła 15 kwietnia 2025 r., tabela transpozycji ukazała się w Staatscourant 2025 nr 12900.4
Maksymalne kary dla osób fizycznych: 6 lat więzienia za poważne naruszenia sankcji (jako przestępstwo gospodarcze) oraz grzywny do kategorii piątej — obecnie 87 000 EUR. Dla firm: grzywny do 870 000 EUR (kategoria szósta dla osób prawnych), uzupełnione zakazem prowadzenia działalności i publikacją wyroku.4
Wytyczne Prokuratury Generalnej z 2024 r. wprowadziły dobrowolne zgłaszanie naruszeń (self-reporting) jako okoliczność łagodzącą — „Aanwijzing zelfmelden, medewerking en zelfonderzoek (2024A007)" obowiązuje od 1 stycznia 2025 r.4 To oznacza, że firma, która sama zgłosi własne uchybienie, może liczyć na obniżkę. Pod warunkiem, że robi to z własnej inicjatywy, a nie w panice po wpłynięciu sprawy do prokuratury.
2. Szwecja — 10 mln SEK dla firmy
Szwecja jest jedynym krajem z dziewiątki, który zdecydował się na nową, dedykowaną ustawę: Lag (2025:327) om internationella sanktioner (Ustawa o sankcjach międzynarodowych), przyjęta przez Riksdag 7 maja 2025 r. i obowiązująca od 10 czerwca 2025 r.3
Kary dla osób fizycznych:3
- podstawowe naruszenie: do 3 lat więzienia (wcześniej: 2),
- poważne naruszenie (grov sanktionsbrott): do 6 lat (wcześniej: 4),
- powtórzone naruszenie: 2–6 lat.
Grzywny dla osób fizycznych usunięto z katalogu — pozostało tylko więzienie. Dla firm wprowadzono företagsbot (korporacyjną karę pieniężną) do 10 mln SEK (~900 tys. EUR).3
Szwedzki model ma jedną osobliwość wartą uwagi. W prawie szwedzkim tylko osoba fizyczna może popełnić przestępstwo. Kara dla firmy nie jest formalnie karą za przestępstwo — to „szczególny skutek prawny przestępstwa" popełnionego przez człowieka w ramach działalności firmy.3 Czy to jest zgodne z dyrektywą? Komisja na razie milczy. Doradcy prawni (Vinge) sygnalizują wątpliwości — bo dyrektywa wymaga kar dla firm „za czyny popełnione na korzyść firmy", a szwedzki przepis zawęża to do „w ramach prowadzenia działalności".3
3. Litwa — najsurowsza egzekucja w UE
Maksymalna kara: 6 lat dla osób fizycznych za poważne naruszenia sankcji. Transpozycja: nowelizacja Lietuvos Respublikos baudžiamojo kodekso pakeitimo įstatymas (ustawy o zmianie kodeksu karnego), uchwalona w okolicach 20 maja 2025 r. i obowiązująca od końca maja.2
Na papierze litewskie kary nie wybijają się powyżej Holandii czy Szwecji. Ale dane Komisji za lata 2023–2025 pokazują, że Litwa ma najwyższy odsetek faktycznie wszczętych postępowań karnych za naruszenia sankcji w całej UE.2 Powód jest geograficzny: granica z obwodem kaliningradzkim i Białorusią, tranzyt towarów dual-use, zakaz tranzytu do Kaliningradu wprowadzony jednostronnie w 2022 r.
Krótko: przepisy są podobne. Praktyka egzekucji — surowsza.
9 krajów — krótkie profile
Szwecja
- Akt prawny: Lag (2025:327) om internationella sanktioner.3
- Wejście w życie: 10 czerwca 2025 r. (20 dni po terminie UE).
- Maks. kara dla człowieka: 6 lat więzienia.
- Maks. kara dla firmy: 10 mln SEK (~900 tys. EUR).
- Osobliwość: kara dla firmy = „szczególny skutek prawny przestępstwa", nie kara za przestępstwo. Wątpliwości co do zgodności z dyrektywą.3
- Egzekucja: historycznie słaba — niewielka liczba postępowań karnych mimo rosnącego eksportu szwedzkich firm do krajów trzecich. To może się zmienić od czerwca 2025 r.
Holandia
- Akt prawny: istniejący Sanctiewet 1977 + Wet op de economische delicten — bez nowej ustawy.4
- Notyfikacja: 15 kwietnia 2025 r.
- Maks. kara dla człowieka: 6 lat więzienia + grzywna do 87 tys. EUR.
- Maks. kara dla firmy: 870 tys. EUR + zakaz działalności + publikacja wyroku.
- Osobliwość: podwójny tor egzekucji. Karny — dla poważnych naruszeń. Administracyjny — dla mniejszych, próg de minimis 10 000 EUR (Dutch Sanctions Modernisation Bill, ścieżka legislacyjna trwa).4
- Self-reporting: wytyczne z 2024 r. mogą obniżyć karę firmom, które same zgłoszą naruszenie.4
- Nowość: notariusze, doradcy podatkowi i księgowi po raz pierwszy są bezpośrednio odpowiedzialni za screening sankcyjny.4
Dania
- Akt prawny: Lov nr 634 af 18. juni 2025 — nowelizacja Straffeloven (kodeksu karnego).2
- Wejście w życie: czerwiec 2025 r.
- Maks. kara dla człowieka: 6 lat więzienia.
- Osobliwość: Dania ma opt-out z polityki JHA (Protokół nr 22 do Traktatu UE). Nie musiała wdrażać dyrektywy. Wdrożyła dobrowolnie — jako sygnał polityczny wobec Rosji.2
- Egzekucja: proaktywna. Dania należy do najbardziej aktywnych krajów UE w egzekucji sankcji wobec Rosji w latach 2022–2025.
Estonia
- Akt prawny: Karistusseadustiku muutmise seadus — nowelizacja Karistusseadustik (kodeksu karnego).2
- Wejście w życie: 20 maja 2025 r. — dokładnie w terminie UE.
- Maks. kara dla człowieka: 5 lat więzienia (więcej za technologie dual-use lub broń).
- Osobliwość: cyfryzacja egzekucji. Estonia integruje bazy celne, bankowe i rejestry firm w jeden system monitoringu transakcji transgranicznych.2 Ryzyko automatycznego wykrycia naruszenia jest realne, nie teoretyczne.
- Egzekucja: jeden z najwyższych odsetków postępowań karnych w regionie bałtyckim.
Finlandia
- Akt prawny: Laki rikoslain muuttamisesta — nowelizacja Rikoslaki (kodeksu karnego).2
- Wejście w życie: 20 maja 2025 r. — drugi z dwóch krajów dotrzymujących dokładnie terminu.
- Maks. kara dla człowieka: 6 lat więzienia.
- Osobliwość: najdłuższa granica lądowa z Rosją w UE (1340 km). Priorytet egzekucyjny: towary dual-use i kontrola eksportu technologii.2
- Egzekucja: współpraca z Estonią i Łotwą (Baltic Sea enforcement), wzmożone kontrole celne na granicy fińsko-rosyjskiej.
Łotwa
- Akt prawny: Grozījumi Krimināllikumā — nowelizacja Krimināllikums (kodeksu karnego).2
- Wejście w życie: kilka dni po 20 maja 2025 r.
- Maks. kara dla człowieka: 5 lat więzienia (więcej przy udziale zorganizowanej grupy przestępczej).
- Osobliwość: granica z Rosją (276 km) i Białorusią (161 km). Priorytet: kontrola reeksportu do Rosji przez kraje trzecie.2
- Egzekucja: wysoki odsetek postępowań karnych za naruszenia sankcji w latach 2022–2025.
Litwa
- Akt prawny: Lietuvos Respublikos baudžiamojo kodekso pakeitimo įstatymas — nowelizacja kodeksu karnego.2
- Wejście w życie: kilka dni po 20 maja 2025 r.
- Maks. kara dla człowieka: 6 lat więzienia.
- Osobliwość: najsurowsza egzekucja w UE (dane 2023–2025).2 Granica z Kaliningradem i Białorusią — wysokie ryzyko kontroli tranzytowych.
- Praktyka: firmy logistyczne i spedycyjne na Litwie muszą mieć zaawansowane procedury screeningu, bo standardowa kontrola celna pyta o procedury sankcyjne kontrahenta.
Słowacja
- Akt prawny: Zákon, ktorým sa mení a dopĺňa zákon o Trestnom zákone — nowelizacja Trestný zákon (kodeksu karnego).2
- Wejście w życie: czerwiec 2025 r. (kilka tygodni po terminie UE).
- Maks. kara dla człowieka: 5 lat więzienia (więcej przy okolicznościach obciążających).
- Osobliwość: mimo opóźnienia Komisja nie wszczęła postępowania naruszeniowego — uznała transpozycję za wystarczającą.2
- Egzekucja: granica z Ukrainą (97 km) — kontrole celne nakierowane na tranzyt towarów dual-use i pomoc humanitarną.
Luksemburg
- Akt prawny: brak publicznych szczegółów. Prawdopodobnie nowelizacja istniejących przepisów (podobnie jak Holandia).2
- Status: transpozycja uznana przez Komisję za wystarczającą. Brak postępowania naruszeniowego.
- Maks. kary: brak publicznie podanych widełek.
- Osobliwość: Luksemburg jako centrum finansowe UE od dekad egzekwuje sankcje finansowe. Sektor bankowy ma rozwinięte procedury AML/CTF, które łatwo rozszerzyć o screening sankcyjny.2 Mała firma usługowa — niekoniecznie.
Porównanie w jednej tabeli
| Kraj | Wejście w życie | Forma transpozycji | Maks. kara — człowiek | Maks. kara — firma | Osobliwość |
|---|---|---|---|---|---|
| Holandia | 15.04.2025 | Istniejące przepisy | 6 lat + 87 tys. EUR | 870 tys. EUR | Podwójny tor (karny + admin), self-reporting |
| Estonia | 20.05.2025 | Nowelizacja KC | 5 lat | — | Cyfryzacja egzekucji |
| Finlandia | 20.05.2025 | Nowelizacja KC | 6 lat | — | Priorytet: dual-use, 1340 km granicy z Rosją |
| Łotwa | V.2025 (po terminie) | Nowelizacja KC | 5 lat | — | Reeksport do Rosji przez kraje trzecie |
| Litwa | V.2025 (po terminie) | Nowelizacja KC | 6 lat | — | Najsurowsza egzekucja w UE |
| Szwecja | 10.06.2025 | Nowa ustawa (SFS 2025:327) | 6 lat | 10 mln SEK (~900 tys. EUR) | Kara dla firmy = „skutek prawny", nie kara |
| Dania | VI.2025 | Nowelizacja KC | 6 lat | — | Opt-out z JHA, wdrożyła dobrowolnie |
| Słowacja | VI.2025 | Nowelizacja KC | 5 lat | — | Kilka tygodni opóźnienia, KE OK |
| Luksemburg | b.d. | Prawdopodobnie istniejące przepisy | b.d. | b.d. | Centrum finansowe, długa tradycja AML |
Źródło: IZI Institute, Transposition of EU Directive 2024/1226 by EU Member States; raporty kancelarii Vinge, Squire Patton Boggs, Paul Hastings; Komisja Europejska — July infringements package (24 lipca 2025).24531
Co to oznacza dla polskich firm działających za granicą
Jeśli prowadzisz biznes wyłącznie w Polsce, nie sprzedajesz nic za granicę i nie masz oddziału w UE — Dyrektywa 2024/1226 dotyczy Cię pośrednio (przez polską ustawę UC92, gdy ta wejdzie w życie). Ale firmy w tej sytuacji to dziś mniejszość.
Większość firm transgranicznych funkcjonuje w jednym z czterech scenariuszy:
1. Oddział lub spółka zależna w jednym z 9 krajów
Twoja spółka-córka w Sztokholmie podlega prawu szwedzkiemu, nie polskiemu. Naruszenie sankcji wykryte u niej oznacza postępowanie karne według Lag (2025:327), z górnym pułapem 6 lat więzienia dla menedżera i 10 mln SEK dla spółki. Polska centrala dowiaduje się o sprawie z gazet i opóźnionej informacji od lokalnego prawnika.
Praktyczne pytanie: czy Twoje oddziały w 9 krajach mają lokalne procedury sankcyjne, zgodne z tamtejszym prawem? Czy korzystają z tej samej procedury, co centrala w Polsce? Rzadko obie odpowiedzi są twierdzące.
2. E-commerce cross-border do tych krajów
Sklep internetowy z siedzibą w Polsce, sprzedający do Holandii, Niemiec, Finlandii. Z perspektywy holenderskiej prokuratury, jeśli sprzedasz sankcjonowanej osobie towar dostarczany na adres w Amsterdamie — naruszysz holenderskie przepisy. Holenderski sąd ma jurysdykcję, bo skutek nastąpił na terytorium Holandii.
Próg de minimis 10 000 EUR w Holandii nie chroni Cię, jeśli wartość transakcji jest wyższa — a w B2B to standard.
3. Eksport, logistyka, spedycja
Tranzyt przez Litwę do Kaliningradu — temat klasyczny. Litewskie służby graniczne mają najsurowszą praktykę egzekucji w UE. Jeśli Twoja firma transportowa wozi towar dual-use przez terytorium Litwy bez sprawdzenia kontrahenta, prokuratura w Wilnie może postawić zarzuty kierowcy i polskiej spółce — przed sądem litewskim.
To samo dotyczy granicy fińsko-rosyjskiej (1340 km), łotewsko-rosyjskiej (276 km), słowacko-ukraińskiej (97 km).
4. Usługi profesjonalne i pośrednictwo
To kategoria, która najbardziej zaskoczyła rynek. Holandia od stycznia 2025 r. wprost objęła screeningiem sankcyjnym notariuszy, doradców podatkowych i księgowych.4 Jeśli prowadzisz biuro rachunkowe obsługujące holenderskie spółki — Twoi holenderscy kontrahenci są prawnie zobowiązani weryfikować, czy ich beneficjent rzeczywisty (UBO) nie jest sankcjonowany. Twoja rola: dostarczyć im dokumentację potwierdzającą screening.
Jeśli prowadzisz agencję nieruchomości z portfelem klientów w Luksemburgu, biuro podróży sprzedające pobyty w państwach bałtyckich, pośrednictwo ubezpieczeniowe obsługujące polisy transgraniczne — efekt jest taki sam. Lokalne prawo kraju, w którym świadczona jest usługa, ma pierwszeństwo nad polską luką transpozycyjną.
Polska bez UC92 vs. te 9 krajów
Pytanie, które zadają mi klienci najczęściej: „skoro Polska nie wdrożyła dyrektywy, to przecież w Polsce mi nic nie grozi?". Krótka odpowiedź: nieprawda. Długa — niżej.
Rozporządzenia UE (269/2014, 833/2014, 765/2006) obowiązują w Polsce wprost. Polski projekt ustawy o środkach ograniczających (UC96 / UD96) wciąż jest w toku legislacyjnym — szczegóły omówiliśmy w artykule „Jakie kary za naruszenie sankcji?". Dopóki nie wejdzie w życie, obowiązują kary administracyjne z ustawy z 13 kwietnia 2022 r. — do 20 mln PLN dla podmiotu.6
Różnice względem dziewięciu krajów, które wdrożyły dyrektywę:
| Aspekt | Polska (stan na 19.05.2026) | 9 krajów z transpozycją |
|---|---|---|
| Odpowiedzialność karna menedżera | Tak, ale w wąskim zakresie (ustawa z 13.04.2022, art. 15) | Tak, 1–6 lat więzienia |
| Maksymalna kara dla firmy | 20 mln PLN administracyjna | Od 870 tys. EUR (Holandia) do 10 mln SEK (Szwecja) |
| Rażące niedbalstwo jako podstawa odpowiedzialności | Niedoprecyzowane | Tak, wyraźnie w dyrektywie i ustawach krajowych |
| Self-reporting jako okoliczność łagodząca | Brak formalnych wytycznych | Tak (Holandia, wytyczne z 2024 r.) |
| Postępowanie naruszeniowe KE | Tak — od 24 lipca 2025 r. | Nie |
Tam, gdzie polskie firmy mają fałszywe poczucie bezpieczeństwa, jest to: „kara administracyjna 20 mln PLN — to dużo, ale jednorazowo i bez więzienia". To rzeczywiście prawda — w Polsce. Ale jeśli ten sam czyn dotknął kontrahenta w Holandii, Szwecji albo Litwie, postępowanie odbędzie się tam, nie w Polsce. I tam już są pełne kary z dyrektywy.
Drugi mit: „jak Polska wdroży UC92, kary się zwiększą". Tak. Projekt UD96 przewiduje do 200 mln PLN lub 5% rocznego obrotu dla podmiotu zbiorowego — szczegóły w artykule „Lista sankcyjna UE w liczbach (2026)". Pytanie nie brzmi „czy", tylko „kiedy".
Trzeci aspekt — często pomijany. Cała ta dyskusja zakłada, że wiesz, kogo nie wolno obsługiwać. A to wymaga systematycznego screeningu klientów — w praktyce zautomatyzowanej weryfikacji każdego kontrahenta. Brak procedury = ryzyko jest niemierzalne, więc i niezarządzalne.
Jak Sanqto może pomóc
Jeśli Twoja firma działa w Polsce i ma kontrahentów, oddziały lub klientów w którymkolwiek z dziewięciu krajów opisanych wyżej — potrzebujesz jednolitej procedury screeningu, która spełnia wymogi najbardziej restrykcyjnego prawa w Twoim portfelu kontrahentów. W praktyce: standard holenderski albo litewski, nie polski.
Sanqto to polski produkt zaprojektowany pod tę logikę. Instalujemy go w Twojej infrastrukturze (on-premise) — dane klientów nie opuszczają Twojej sieci, co rozwiązuje kwestię RODO i transferu danych do krajów trzecich. Czas odpowiedzi poniżej 30 ms, trójstanowy model decyzyjny: MATCH (jednoznaczne trafienie, blokada transakcji), POSSIBLE (wymaga weryfikacji manualnej przez compliance officera), CLEAR (zielone światło). Listy aktualizowane na bieżąco — EU FSF, OFAC SDN, ONZ, MSWiA, lista skonsolidowana, listy sektorowe.
W komplecie dostajesz dwa elementy poza samym software’em:
Pakiet dokumentów wdrożeniowych — polityka sankcyjna gotowa do podpisu przez zarząd, instrukcja stanowiskowa dla pracownika obsługi klienta, rejestr trafień z formatem zgodnym z wymogami audytu, wzór oceny ryzyka i wzory pism do KAS / MSZ. To są dokumenty, które w razie kontroli pokażesz inspektorowi jako dowód spełnienia obowiązku staranności.
Szkolenie i certyfikacja compliance officera — baza wiedzy obejmująca rozporządzenia UE, polskie przepisy, dyrektywę 2024/1226 i specyfikę dziewięciu krajów, które ją wdrożyły. Egzamin online, certyfikat AML/sanctions. Wymóg coraz częściej stawiany przez kontrahentów zagranicznych jako warunek umowy.
Sprawdź szczegóły na sanqto.com albo umów rozmowę — pokażemy demo na Twoich danych testowych.
Podstawa prawna
Dyrektywa unijna
- Dyrektywa (UE) 2024/1226 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 kwietnia 2024 r. w sprawie kryminalizacji naruszeń sankcji UE — pełny tekst: https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2024/1226/oj/eng
Akty krajowe (9 krajów)
- Szwecja: Lag (2025:327) om internationella sanktioner — https://www.riksdagen.se/en/news/articles/2025/may/7/stricter-rules-on-international-sanctions
- Holandia: Sanctiewet 1977 + Wet op de economische delicten (tabela transpozycji: Staatscourant 2025, nr 12900 z 28 kwietnia 2025 r.).
- Dania: Lov nr 634 af 18. juni 2025 — nowelizacja Straffeloven.
- Estonia: Karistusseadustiku muutmise seadus — nowelizacja Karistusseadustik.
- Finlandia: Laki rikoslain muuttamisesta — nowelizacja Rikoslaki.
- Łotwa: Grozījumi Krimināllikumā — nowelizacja Krimināllikums.
- Litwa: Lietuvos Respublikos baudžiamojo kodekso pakeitimo įstatymas — nowelizacja Baudžiamasis kodeksas.
- Słowacja: Zákon, ktorým sa mení a dopĺňa zákon o Trestnom zákone — nowelizacja Trestný zákon.
- Luksemburg: brak publicznych szczegółów; prawdopodobnie nowelizacja istniejących przepisów.
Kontekst polski
- Ustawa z 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę — https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220000835
- Projekt ustawy UC96 / UD96 o środkach ograniczających (Ministerstwo Spraw Zagranicznych, marzec 2025 — w toku legislacyjnym).
FAQ
1. Czy 9 krajów oznacza, że pozostałe 18 nie ma żadnych kar za sankcje?
Nie. Wszystkie 27 państw UE ma własne przepisy karne lub administracyjne dotyczące sankcji — często sprzed dyrektywy. Sama dyrektywa nakłada obowiązek ujednolicenia minimalnych standardów (poziomy kar, definicje przestępstw, odpowiedzialność osób prawnych). 18 krajów ma stare przepisy, które mogą być łagodniejsze lub niepełne względem dyrektywy. Komisja Europejska wszczęła wobec nich postępowanie naruszeniowe 24 lipca 2025 r.1
2. Czy postępowanie naruszeniowe KE oznacza karę dla Polski?
Bezpośrednio — nie. Postępowanie naruszeniowe (infringement proceedings) ma trzy etapy: list formalny, uzasadniona opinia, skierowanie sprawy do Trybunału Sprawiedliwości UE. Dopiero TSUE może nałożyć karę finansową na państwo członkowskie. Proces trwa typowo 2–4 lata. Polska jest obecnie na pierwszym etapie.
3. Jeśli polska firma sprzeda towar do Holandii sankcjonowanej osobie, gdzie odbędzie się postępowanie?
Najczęściej tam, gdzie nastąpił skutek transakcji — czyli w Holandii. Holenderska prokuratura ma jurysdykcję, jeśli dostawa dotarła pod holenderski adres lub kontrahent znajduje się w Holandii. Polska firma może być pozwana zarówno przed sądem holenderskim, jak i polskim (zasada ne bis in idem wyklucza podwójną karę za ten sam czyn, ale nie podwójną jurysdykcję).
4. Czy małe firmy są pod progiem de minimis?
Próg 10 000 EUR z holenderskiej ustawy odnosi się do wartości transakcji, nie do wielkości firmy. Pojedyncza sprzedaż B2B, najem nieruchomości na rok, polisa ubezpieczeniowa biznesowa — wszystkie typowo przekraczają ten próg. Wielkość firmy nie ma znaczenia. Mała spółka z jedną transakcją 15 000 EUR ma ten sam obowiązek screeningu, co duża korporacja.
5. Co konkretnie powinna zrobić polska firma działająca w 9 krajach już teraz?
Trzy kroki, w tej kolejności: (1) zmapuj, w których z dziewięciu krajów masz oddziały, kontrahentów lub regularną sprzedaż; (2) sprawdź, czy lokalna spółka-córka (jeśli jest) ma procedurę sankcyjną zgodną z tamtejszym prawem — w Holandii to obejmuje też self-reporting i kategoryzację naruszeń; (3) wprowadź jednolity screening dla całej grupy kapitałowej, który spełnia wymogi najsurowszego z tych przepisów. W praktyce — standard holenderski.
6. Jak często listy sankcyjne się aktualizują?
EU FSF jest aktualizowana dziesiątki razy w roku — średnio kilka razy w miesiącu. Każdy nowy pakiet sankcji wobec Rosji to 50–200 nowych wpisów; ad-hoc dodawane są też osoby z reżimów cybernetycznych, dotyczących praw człowieka i terroryzmu. Klient, który był „czysty" w lutym, może być na liście w maju. Re-screening istniejącej bazy klientów to obowiązek, nie opcja — choć rzadko zapisany wprost.
Informacja, nie porada prawna. Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej.
Stan prawny na dzień: 19 maja 2026 r.
Konkretne obowiązki Twojej firmy zależą od jurysdykcji, profilu działalności i struktury grupy kapitałowej. W razie wątpliwości skonsultuj się z lokalnym prawnikiem lub doradcą compliance — zwłaszcza w krajach, w których odpowiedzialność karna obejmuje rażące niedbalstwo (Holandia, Szwecja, kraje bałtyckie).
European Commission — July infringements package (24 lipca 2025): https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/inf_25_1628 ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎
IZI Institute — Transposition of EU Directive 2024/1226 by EU Member States: https://izi.institute/en/analysts/Transposition_of_EU_directive_2024_1226_by_EU_member_states_ILI/ ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎
Riksdagen (parlament Szwecji) — Stricter rules on international sanctions: https://www.riksdagen.se/en/news/articles/2025/may/7/stricter-rules-on-international-sanctions; Vinge — Sanctions update 1/2025: https://www.vinge.se/en/news/sanctions-update-1-2025/ ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎
Paul Hastings LLP — Addressing Gaps and Inconsistencies in the EU Sanctions’ Enforcement: https://www.paulhastings.com/insights/client-alerts/addressing-gaps-and-inconsistencies-in-the-eu-sanctions-enforcement-the-commission-urgers-member-states-to-transpose-directive; Squire Patton Boggs — The Dutch Sanctions Modernisation Bill: https://www.squirepattonboggs.com/insights/publications/the-dutch-sanctions-modernisation-bill/; Chambers Global Practice Guide — Sanctions 2025 - Netherlands: https://practiceguides.chambers.com/practice-guides/sanctions-2025/netherlands/trends-and-developments ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎ ↩︎
Dyrektywa (UE) 2024/1226 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 kwietnia 2024 r. — pełny tekst EUR-Lex: https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2024/1226/oj/eng ↩︎
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego — https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220000835 ↩︎