Japonia: nowelizacja ustawy AML (APTCP) i kolejne zmiany rozporządzenia wykonawczego

W skrócie

• Co: Japonia znowelizowała ustawę o zapobieganiu transferowi dochodów z przestępstwa (APTCP) i wielokrotnie zmienia rozporządzenie wykonawcze do niej — nowe zasady dotyczą m.in. metod weryfikacji tożsamości oraz wyjątków od nich po klęsce żywiołowej.
• Kto wprowadza: JAFIC (Krajowa Agencja Policji) / Financial Services Agency (Japonia)
• Status / termin: ustawa uchwalona (czerwiec 2026); zmiana rozporządzenia wykonawczego dot. weryfikacji tożsamości przyjęta — nowe metody obowiązują od 2027-04-01; 06.08.2026 ogłoszono kolejne rozporządzenie zmieniające przepisy wykonawcze — wprowadza wyjątki po trzęsieniu ziemi w Kumamoto, zakres i termin do potwierdzenia

Co się zmienia

W czerwcu 2026 r. znowelizowano japońską ustawę o zapobieganiu transferowi dochodów z przestępstwa (APTCP, 犯罪収益移転防止法) — potwierdza to komunikat JAFIC. Dnia 2026-06-26 opublikowano do konsultacji publicznych projekt zmiany rozporządzenia wykonawczego do APTCP. Kolejny komunikat JAFIC, z 2026-07-23, potwierdził już przyjęcie zmiany rozporządzenia w części dotyczącej metod weryfikacji tożsamości (本人確認): od 2027-04-01 przy otwieraniu rachunku i innych czynnościach objętych obowiązkiem weryfikacji tożsamości konieczne będzie m.in. odczytanie danych z chipa IC karty My Number (マイナンバーカード等).

Sprawa nie została zamknięta na tym etapie: 06.08.2026 ogłoszono kolejne rozporządzenie zmieniające przepisy wykonawcze do APTCP — rozporządzenie międzyresortowe nr 6 z 2026 r. (令和８年内閣府ほか省令第６号). Jak doprecyzował JAFIC, jego celem jest wprowadzenie wyjątków (特例) od standardowych metod weryfikacji tożsamości klienta w związku ze skutkami trzęsienia ziemi w Kumamoto z 2026 r. (令和８年熊本地震) — czyli czasowe ułatwienie procedur identyfikacyjnych dla klientów dotkniętych klęską żywiołową. Zakres podmiotowy i czasowy tych wyjątków oraz data ich wygaśnięcia pozostają do weryfikacji w treści aktu u źródła. Dodatkowo 07.08.2026 zaktualizowano oficjalny dokument przeglądowy „犯罪収益移転防止法の概要”, a 05.08.2026 odnotowano rutynową aktualizację listy osób powiązanych z talibami (bez odrębnego komunikatu).

Kogo dotyczy

Nowe przepisy obejmują podmioty zobowiązane (specified business operators) na gruncie japońskiej APTCP: instytucje finansowe, dostawców usług kryptoaktywów, pośredników nieruchomości oraz inne wyznaczone sektory działające w Japonii. To krąg zbliżony do unijnego katalogu podmiotów zobowiązanych z dyrektywy AML, ale w pełni oparty na japońskim systemie identyfikacyjnym (karta My Number). Wyjątki wprowadzone rozporządzeniem z 06.08.2026 dotyczą prawdopodobnie klientów z regionów dotkniętych trzęsieniem ziemi w Kumamoto — dokładny krąg objętych ulgą pozostaje do potwierdzenia.

Co to znaczy dla firm spoza sektora finansowego

Bezpośrednio — nic. Zmiana dotyczy wyłącznie podmiotów działających w Japonii i japońskiego systemu identyfikacji tożsamości, więc firma z Polski czy innego kraju UE nie musi nic wdrażać w związku z tym komunikatem. Warto go jednak potraktować jako sygnał kierunku, w jakim idą regulacje AML na świecie: metody weryfikacji tożsamości są zaostrzane nie tylko w bankach, ale też u pośredników nieruchomości i dostawców kryptoaktywów — a więc w sektorach, które w Polsce i UE też coraz częściej podlegają obowiązkowi sanction screeningu, mimo że formalnie nie są instytucjami finansowymi. To, że japoński regulator w ciągu kilku miesięcy wprowadził już trzecią rundę zmian tych samych przepisów wykonawczych — łącznie z doraźnymi wyjątkami po klęsce żywiołowej — dodatkowo pokazuje, jak dynamicznie i szczegółowo doprecyzowywane są dziś obowiązki identyfikacyjne, również poza sektorem bankowym.

Co dalej

Do potwierdzenia u źródła pozostają: dokładna data wejścia w życie i pełny zakres samej nowelizacji ustawy APTCP oraz zakres podmiotowy, czasowy i data wygaśnięcia wyjątków od weryfikacji tożsamości wprowadzonych rozporządzeniem z 06.08.2026 w związku z trzęsieniem ziemi w Kumamoto. Pełna treść komunikatów dostępna jest na stronie JAFIC — strona główna (お知らせ).