AMLA finalizuje standardy współpracy nadzorczej przed startem nadzoru bezpośredniego

W skrócie

• Co: AMLA opublikowała finalne standardy techniczne (ITS) określające, jak będzie współpracować z krajowymi nadzorcami finansowymi przy wyborze i przejmowaniu nadzoru bezpośredniego nad najistotniejszymi transgranicznymi instytucjami finansowymi.
• Kto wprowadza: AMLA (Authority for Anti-Money Laundering and Countering the Financing of Terrorism), na podstawie art. 15(3) rozporządzenia AMLA 2024/1620.
• Status / termin: raport końcowy sfinalizowany 21 lipca 2026 r. i przekazany Komisji Europejskiej do przyjęcia; dokładna data przyjęcia — do weryfikacji. Nadzór bezpośredni AMLA ma ruszyć w 2028 r.

Co się zmienia

AMLA doprecyzowała procedurę współpracy z krajowymi organami nadzoru AML/CFT na etapie poprzedzającym rozpoczęcie własnego nadzoru bezpośredniego. Standardy regulują trzy elementy: sposób selekcji podmiotów (krajowi nadzorcy zbierają i weryfikują dane, a AMLA przeprowadza ocenę ryzyka i podejmuje decyzję o wyborze, publikując wyniki na swojej stronie), tryb przekazywania nadzoru między poziomem krajowym a unijnym (łącznie z pełną historią nadzorczą danego podmiotu) oraz zasadę proporcjonalności — szczegółowe dane są wymagane dopiero po wstępnej identyfikacji, a podmioty, które wyraźnie nie kwalifikują się do nadzoru bezpośredniego, są zwolnione z obowiązku raportowania. Raport końcowy trafił już do Komisji Europejskiej, która musi go formalnie przyjąć — komunikat nie podaje konkretnej daty tego kroku.

Kogo dotyczy

Formalnie standardy dotyczą samej AMLA oraz krajowych organów nadzoru AML/CFT — w Polsce w szczególności KNF i GIIF, które będą zbierać i przekazywać dane w procesie selekcji. Bezpośrednio odczują to również najistotniejsze transgraniczne instytucje finansowe (duże banki i inne podmioty finansowe działające w kilku państwach UE), które mogą zostać objęte nadzorem bezpośrednim AMLA od 2028 r. To wyłącznie krąg instytucji finansowych i ich nadzorców.

Co to znaczy dla firm spoza sektora finansowego

Ten komunikat opisuje wyłącznie mechanikę współpracy między AMLA a krajowymi nadzorcami finansowymi przy wyborze banków i innych instytucji finansowych do nadzoru bezpośredniego — nie tworzy ani nie zmienia żadnego obowiązku dla firm spoza sektora finansowego. Nie ma tu nowej listy sankcyjnej, nowego progu ryzyka ani nowego obowiązku screeningu, który przekładałby się na obowiązek sanction screening firm z takich branż jak turystyka, nieruchomości czy leasing. Dla organizacji, które chcą śledzić rozwój AMLA i jego wpływ na architekturę nadzoru AML/CFT w UE — bo część przepisów w przyszłości może objąć również sektor niefinansowy — to sygnał kontekstowy, przydatny np. przy doradztwie compliance (kancelarie), ale bez bezpośredniego przełożenia na obowiązki tu i teraz.

Co dalej

Warto obserwować, kiedy Komisja Europejska formalnie przyjmie te standardy — komunikat wskazuje tę datę jako „do weryfikacji". Docelowo AMLA ma rozpocząć nadzór bezpośredni w 2028 r., co oznacza, że proces zbierania danych i selekcji podmiotów będzie się rozkręcał w kolejnych latach. Pełna treść w AMLA finalises standards for supervisory cooperation in direct supervision.