AMLA ujednolica sposób karania za naruszenia AML w całej UE

W skrócie

• Co: AMLA opublikowała finalny raport z regulacyjnymi standardami technicznymi (RTS), które ujednolicają sposób, w jaki nadzorcy w całej UE oceniają wagę naruszeń AML/CFT i dobierają sankcje.
• Kto wprowadza: AMLA — europejski urząd ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy (Unia Europejska).
• Status / termin: raport końcowy sfinalizowany i przekazany Komisji Europejskiej do przyjęcia; data formalnego przyjęcia — do ustalenia. Po przyjęciu RTS będzie bezpośrednio stosowany we wszystkich państwach członkowskich.

Co się zmienia

Do tej pory poszczególne kraje UE mogły różnie oceniać, jak poważne jest dane naruszenie przepisów AML/CFT i jaka kara jest za nie adekwatna. Raport końcowy RTS, opublikowany przez AMLA 08.07.2026 na podstawie art. 53(10) dyrektywy (UE) 2024/1640 (AMLD6), wprowadza wspólną, etapową metodę: nadzorcy oceniają naruszenie według wspólnego zestawu wskaźników (m.in. czas trwania, powtarzalność, skutki), klasyfikują je do jednego z czterech poziomów wagi, a wspólne kryteria wskazują odpowiedni środek egzekucyjny — z zachowaniem proporcjonalności, skuteczności i odstraszającego charakteru. Standardy obejmują wszystkie sektory objęte przepisami AML — zarówno finansowe, jak i niefinansowe.

Kogo dotyczy

Formalnie adresatami RTS są organy nadzoru AML/CFT w państwach członkowskich — w Polsce m.in. GIIF i KNF. To one będą stosować nowy, wspólny model oceny wagi naruszeń i doboru sankcji wobec podmiotów, które nadzorują. Komunikat wprost wskazuje, że pośrednio dotyczy to wszystkich instytucji obowiązanych — zarówno z sektora finansowego, jak i niefinansowego.

Co to znaczy dla firm spoza sektora finansowego

To nie jest nowy obowiązek compliance — RTS nie nakłada na firmy żadnych dodatkowych czynności ani nowego zakresu screeningu. Zmienia się natomiast to, jak nadzorca będzie reagował na stwierdzone naruszenia. Jeśli firma spoza finansów objęta obowiązkiem sanction screeningu — np. z branży nieruchomości, leasingu czy usług prawnych i księgowych — dopuści się naruszenia (np. braku procedur, spóźnionego zgłoszenia, luk w rejestrze trafień), skala i dotkliwość kary będzie teraz wynikać ze wspólnego, czteropoziomowego klucza, a nie z lokalnej, uznaniowej praktyki krajowego nadzoru.

W praktyce oznacza to większą przewidywalność (te same kryteria w całej UE), ale też mniejsze pole do „łagodnego potraktowania" powtarzalnych czy długotrwałych uchybień — bo właśnie takie czynniki podnoszą klasyfikację wagi naruszenia. Dla firm, które dopiero budują procedury AML, to argument, by robić to porządnie od razu, a nie liczyć na pobłażliwość nadzoru.

Co dalej

Kluczowe będzie potwierdzenie daty przyjęcia RTS przez Komisję Europejską — na razie komunikat AMLA określa ją jako „do ustalenia". Po przyjęciu standardy staną się bezpośrednio stosowane we wszystkich krajach UE, w tym w Polsce. Warto śledzić, czy i jak krajowi nadzorcy (GIIF, KNF) zaczną się do nich odwoływać w praktyce kontrolnej jeszcze przed formalnym wejściem w życie. Pełna treść w Press Release: AMLA introduces a common EU approach to enforcing anti-money laundering rules.