Włochy: nowe instrukcje UIF ws. zgłaszania podejrzanych operacji (SOS) od lipca 2026

W skrócie

• Co: Włoska jednostka analityki finansowej (UIF) wydała nowe instrukcje dot. wykrywania i zgłaszania operacji podejrzanych (SOS), zastępujące przepisy z 2011 r.
• Kto wprowadza: UIF przy Banca d’Italia (Włochy)
• Status / termin: w mocy od 1 lipca 2026 (provvedimento podpisane 18 grudnia 2025)

Co się zmienia

UIF opublikowała nowe „Instrukcje dot. wykrywania i zgłaszania operacji podejrzanych" (segnalazioni di operazioni sospette, SOS), podpisane 18 grudnia 2025 przez dyrektora Enzo Seratę. Od 1 lipca 2026 uchylają one dotychczasowy provvedimento z 2011 r. i porządkują cały mechanizm „aktywnej współpracy" instytucji obowiązanych z FIU: nacisk na jakość zgłoszeń zamiast ich liczby, wewnętrzną organizację procesu wykrywania podejrzeń oraz sposób ich przekazywania. Kluczowa zmiana operacyjna: od 1 lipca 2026 wszystkie zgłoszenia SOS muszą trafiać wyłącznie przez portal telematyczny Infostat-UIF, według jednolitego schematu zgłoszeniowego. Instrukcje precyzują też, że podejrzenie trzeba uzasadnić, a nie tylko „zgromadzić" — a sztuczna inteligencja może wspierać wykrywanie anomalii, ale ostateczna walidacja zgłoszenia musi pozostać po stronie człowieka.

Kogo dotyczy

Formalnie zmiana obejmuje instytucje obowiązane we Włoszech: banki i pośredników finansowych, ale też wolne zawody — księgowych i doradców (commercialisti), notariuszy, prawników — oraz innych operatorów zobowiązanych do zgłaszania operacji podejrzanych. To krąg podmiotów dobrze znany z włoskiego reżimu AML, obejmujący zarówno sektor finansowy, jak i profesje prawnicze i księgowe.

Co to znaczy dla firm spoza sektora finansowego

To nie jest zmiana dotycząca sanction screeningu — dotyczy innego obowiązku AML: zgłaszania podejrzanych transakcji (STR/SOS) do jednostki analityki finansowej. Warto ją jednak odnotować, bo pokazuje coś istotnego dla firm spoza finansów, które nie zawsze zdają sobie sprawę ze swoich obowiązków: włoscy notariusze, prawnicy i biura rachunkowe są pełnoprawnymi instytucjami obowiązanymi z konkretnymi, egzekwowalnymi procedurami — nie tylko banki.

Dla firm zarejestrowanych w Polsce zmiana nie ma bezpośredniego zastosowania (dotyczy włoskiego reżimu raportowania), ale sygnalizuje kierunek, w jakim idą europejskie FIU: większy nacisk na jakość i uzasadnienie zgłoszeń, jasny podział ról między AI a człowiekiem przy walidacji, oraz jeden, ustandaryzowany kanał komunikacji z regulatorem. To ten sam trend, który stoi za rosnącym znaczeniem systematycznego screeningu sankcyjnego — regulatorzy oczekują udokumentowanego, powtarzalnego procesu, a nie doraźnych sprawdzeń „na oko".

Co dalej

Szczegóły techniczne nowego schematu zgłoszeniowego (format, pola obowiązkowe) — do weryfikacji przy pełnym tekście provvedimento, który nie był w pełni dostępny w momencie publikacji tego komunikatu. Pełna treść i aktualizacje w UIF Banca d’Italia — normativa antiriciclaggio.